همه چیز درباره تخت شیمی درمانی: طراحی مهندسی، استانداردها و نکات خرید

مقدمه

تخت شیمی درمانی، یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات در بخش آنکولوژی بیمارستان‌ها و مراکز درمان سرطان است. برخلاف تصور رایج، این تخت فقط یک بستر استراحت نیست؛ بلکه یک سیستم دقیق طراحی‌شده برای پشتیبانی از درمان‌های وریدی طولانی‌مدت، تزریق داروهای سمی و پایش وضعیت بیمار است.

در این مقاله به بررسی کامل و تخصصی این نوع تخت‌ها می‌پردازیم، از طراحی مهندسی تا استانداردهای تولید و راهنمای خرید برای کلینیک‌ها و مراکز درمانی.

طراحی مهندسی تخت شیمی درمانی

۱. ارگونومی درمانی

بیماران شیمی‌درمانی به‌طور میانگین ۲ تا ۶ ساعت تحت درمان هستند. به همین دلیل، طراحی ارگونومیک تخت باید:

• گردش خون را بهینه کند (پیشگیری از ترومبوز)
• ستون فقرات را در وضعیت فیزیولوژیک نگه دارد
• احساس خستگی را کاهش دهد
• امکان تغییر پوزیشن بیمار با کمترین حرکت را فراهم کند

۲. ساختار مکانیکی و الکترونیکی

• سازه: فولاد ST37 با پوشش پودری ضدزنگ یا آلومینیوم صنعتی
• تعداد شکن‌ها: ۳ تا ۴ بخش قابل حرکت (پشتی، لگن، پا، شیب)
• موتورها: ۲ تا ۴ موتور الکتریکی DC با ولتاژ ایزوله‌شده ۲۴ ولت
• سیستم کنترل: ریموت دستی، پنل لمسی، یا حافظه تنظیمات (در مدل‌های پیشرفته)

۳. فوم و رویه

• فوم پزشکی: با دانسیته ۶۰ تا ۸۵ برای فشار یکنواخت
• روکش: چرم مصنوعی یا PU با خاصیت آنتی‌باکتریال، ضد تعریق و قابل شستشو
• فاقد لاتکس برای جلوگیری از حساسیت بیماران سرطانی

معرفی برند آراصنعت

• تاریخچه و فعالیت
  شرکت آراصنعت آوخ، با بیش از دو دهه فعالیت از سال ~۱۳۷۵–۱۳۸۰، به تولید انواع تخت‌های زیبایی، پزشکی و درمانی از جمله تخت شیمی‌درمانی، دیالیز و کاشت مو می‌پردازد (
• گواهینامه و صادرات
  این شرکت دارای مجوز اداره کل تجهیزات پزشکی بوده و محصولاتش را با کیفیت بالا به کشورهای مانند امارات، عراق، بحرین، افغانستان و کویت صادر می‌کند
• ویژگی‌های تولید
  • استفاده از فولاد با پوشش الکترواستاتیک و شاسی‌های سنگین برای استحکام
  • تنوع در رویه ABS یا چرم با رنگ‌بندی دلخواه برای زیبایی و هماهنگی با دکور مراکز
  • تمرکز قابل توجه بر طراحی ارگونومیک و عملکرد دقیق تجهیزات به‌ویژه موتورهای پیشرفته

⚙️ بررسی موتورهای تخت/صندلی شیمی‌درمانی

۱. نقش موتورها در عملکرد تخت

• تخت‌های شیمی‌درمانی معمولاً دارای ۳ تا ۴ موتور الکتریکی DC (۲۴ ولت ایزوله) هستند که برای تنظیم ارتفاع، پشتی، بخش پا و شیب Trendelenburg به‌کار می‌روند.
• عملکرد موتور باید نرم، بی‌صدا، بدون لرزش و دارای بازده بالا باشد تا در حین تزریق‌های حساس یا پایش طولانی‌مدت بیمار اختلال ایجاد نشود.

۲. نوع و کیفیت موتور مورد استفاده توسط آراصنعت

• آراصنعت از موتورهای پیشرفته و دقیق استفاده می‌کند که، طبق اطلاعات سایت:
  • موتورها، کنترل دقیق و امکان تنظیم هم‌زمان چند بخش تخت را فراهم کرده‌اند
  • در مدل‌هایی مانند «صبا کد 3000»، دسته‌ها به‌صورت خودکار با حرکت پشتی تنظیم می‌شوند، نشان‌دهنده هماهنگی پیشرفته موتور و ساختار مکانیکی

۳. مزایای استفاده از موتورهای حرفه‌ای

• تنها حرکت کنترل‌شده بخش‌های تخت، بدون نیاز به باز تعادل دستی یا فشار بر بیمار
• سرعت مناسب و جریان برقی ایزوله برای تجربه‌ای روان و ایمن
• قابلیت افزودن سیستم حافظه موقعیت (Memory Function) در مدل‌های پیشرفته

🎯 مزیت‌های فنی نصب موتور پیشرفته روی تخت شیمی‌درمانی

استانداردهای بین‌المللی تخت‌های شیمی‌درمانی

📏 الزامات عمومی:

• ISO 13485: الزامات کیفی تجهیزات پزشکی
• IEC 60601-1: ایمنی الکتریکی تجهیزات بیمارستانی
• EN 60601-2-52: برای تخت‌های تنظیم‌شونده بیمارستانی
• CE اروپا و FDA آمریکا: الزامی برای صادرات و واردات تجهیزات پزشکی

🛡️ الزامات ایمنی خاص:

• سیستم توقف اضطراری (CPR Function)
• جان‌پناه با قفل خودکار برای پیشگیری از سقوط
• چرخ‌های صنعتی با قفل دوبل و سیستم ضد لغزش
• تست مقاومت بدنه در برابر ۲۰۰ کیلوگرم فشار متمرکز

ویژگی‌های تخصصی مورد نیاز در تخت شیمی درمانی

تفاوت تخت شیمی‌درمانی با سایر تخت‌ها  بیمارستانی

نکات کلیدی در خرید تخت شیمی‌درمانی

۱. درک نیاز مرکز درمانی

• آیا شما یک کلینیک سرپایی هستید یا بخش تخصصی آنکولوژی در بیمارستان؟
• چند تخت هم‌زمان باید فعال باشد؟ (نیاز به کنترل مرکزی یا مستقل)

۲. بررسی موتور و سیستم حرکتی

• حتماً دارای موتورهای تاییدشده با گواهی CE باشد
• عملکرد نرم، بی‌صدا و بدون لرزش (برای بیماران حساس بسیار حیاتی است)

۳. گارانتی و خدمات پس از فروش

• حداقل ۲ سال گارانتی و ۵ سال خدمات قطعات توصیه می‌شود
• در دسترس بودن قطعات یدکی (خصوصاً برای موتور و ریموت)

۴. بهداشت و سهولت تمیزکاری

• رویه ضدباکتری و مقاوم در برابر مواد ضدعفونی
• قابلیت شستشو با بخار یا اسپری‌های ضدعفونی‌کننده قوی

برندها و تولیدکنندگان معتبر داخلی و خارجی

برندهای داخلی:

• آرا صنعت آوا (ara-sanat.ir): تخت‌های سه‌موتوره و چهارشکن با فوم پزشکی
• سیماطب: طراحی صنعتی مقاوم با کنترل CPR و استاندارد IEC
• مهتاب تجهیز: تمرکز بر تخت‌های سبک‌تر و اقتصادی برای کلینیک‌ها

برندهای خارجی:

• Fresenius Medical Care (آلمان): پیشرو در طراحی ارگونومیک و ضدآلرژی
• LEMI Group (ایتالیا): تخت‌های VIP با تنظیمات پیشرفته و گرم‌کن
• Digiterm (مجارستان): تخت‌های شیمی‌درمانی با استاندارد CE و راحتی بالا

نتیجه‌گیری

تخت شیمی درمانی، نقطه تلاقی مهندسی پزشکی، طراحی ارگونومیک و مراقبت بالینی هوشمند است. انتخاب این تخت نباید بر اساس قیمت یا ظاهر باشد، بلکه باید با در نظر گرفتن فاکتورهایی چون:

• نیاز کلینیکی مرکز
• استانداردهای ایمنی و راحتی
• قابلیت تمیزکاری و دوام بالا
• پشتیبانی فنی و قطعات یدکی

صورت گیرد. انتخاب درست، می‌تواند به کاهش عوارض بیماران، افزایش رضایت آن‌ها و ارتقاء کیفیت خدمات درمانی منجر شود.